حجت الاسلام دکتر ابراهیم قاسمی، نویسنده کتاب «خدیجه (س) مروارید حجاز» در یادداشتی به جوانب مختلف این ازدواج میپردازد که در ادامه میخوانید.
معیارهای اصیل
در روزگاری که جامعه جاهلی عرب معیار خوشبختی و ازدواج را بر اساس زر و زور، موقعیتهای ظاهری و زرقوبرقهای دنیوی پایهریزی کرده بود، بانو خدیجه (س) به عنوان زنی ثروتمند و نامدار، با عقل عملی و بصیرت بینظیر خویش، عیار دیگری برای ارزشگذاری انتخاب کرد. او از میان تمام خواستگاران ثروتمند و سرشناس، «محمد بن عبدالله (ص)» را برگزید. دلیل این انتخاب، زرقوبرق دنیا نبود؛ بلکه اصالت، امانتداری، راستگویی، شرافت و حسن خلق پیامبر (ص) بود.
بر اساس منابع تاریخی، آن بانوی یگانه هنگام ازدواج، اینگونه با پیامبر (ص) سخن گفت: «یابن عمّ إنّی رغبت فیک لقرابتک وسعلتک فی قومک وأمانتک وحسن خلقک وصدق حدیثک»؛ ای پسر عمو! من به خاطر خویشاوندی، شرافت تو در بین مردم، امانتداری، خوشخلقی و راستگوییات به تو تمایل پیدا کردم (تاریخ طبری، ج ۱، ص ۵۲۱). او با این انتخاب هوشمندانه، قالبهای پوسیده جاهلی را درهم شکست و نشان داد که کمال واقعی تنها در سیرت پاک انسانها تجلی پیدا میکند.
طاهرهای در اوج نجابت
مطالعه تاریخ زندگانی حضرت خدیجه (س) نشان میدهد او پیش و پس از بعثت، تجسم کامل فضائل اخلاقی و کمالات معنوی بود. سخاوت، کرامت، ایثار، عفت و دستگیری از مستمندان، از او پناهگاهی امن برای نیازمندان مکه ساخت. همین ویژگیهای بینظیر بود که به او لقب «طاهره» و «سیده نساء قریش» بخشید.
جایگاه معنوی ایشان به قدری والاست که پیامبر اکرم (ص) در روایتی که در منابع معتبر از جمله مناقب ابنسلیمان کوفی (ج ۲، ص ۱۸۶) آمده، درباره ایشان فرمودهاند: «أفضل نساء أهل الجنّة خدیجة (س) بنت خویلد و فاطمة بنت محمد (س) ومریم بنت عمران و آسیه بنت مزاحم امرأة فرعون»؛ بهترین زنان اهل بهشت عبارتاند از: خدیجه (س) دختر خویلد، فاطمه (س) دختر محمد (ص)، مریم دختر عمران و آسیه دختر مزاحم زن فرعون.
عشق و همسرداری؛ هنر آرامشبخشی در خانه وحی
یکی از درسهای بزرگ زندگی مشترک پیامبر (ص) و خدیجه (س)، الگوی بینظیر شوهرداری و تکریم همسر است. خانه حضرت خدیجه (س) کانون آرامش و پناهگاه خستگیهای پیامبری بود که در بیرون خانه با سنگباران و زخمزبان مشرکان روبهرو میشد. آن بانوی بزرگوار با ابراز محبتهای عمیق، فضای خانه را مملو از صفا میکرد. علامه مجلسی در بحارالانوار (ج ۱۶، ص ۵۲) اشعار بسیار زیبایی از ابراز محبت قلبی ایشان به پیامبر (ص) نقل کرده است که مضمون آن چنین است: اگر تمام نعمتهای دنیا و سلطنت پادشاهان را داشته باشم و ملک آنها همیشه از آن من باشد، به نظر من به اندازه بال پشهای ارزش ندارد زمانی که چشم من به چشم تو نیفتد.
جالب اینکه او با وجود جایگاه والای خود، هرگز خواستههایش را با لحنی آمرانه یا مستقیم مطرح نمیکرد؛ بلکه مطالبات معقول خود را به شکلی کاملاً محترمانه و در قالب پیشنهاد بیان مینمود تا بنیان محبت خانوادگی روزبهروز استحکام بیشتری یابد.
حامی رسالت در سختترین روزها
از بزرگترین افتخارات حضرت خدیجه (س)، نقش ایشان به عنوان «حامی رسالت» است. بر اساس روایتی از امام صادق (ع) در کتاب کمالالدین ابنماکولا (ص ۱۹۷)، پیامبر خدا (ص) پنج سال در مکه به طور پنهانی میزیستند و حضرت علی (ع) و حضرت خدیجه (س) در کنار ایشان، اسلام خود را پنهان داشته و به شدت تقیه میکردند. تحمل این سختیها، همراه با گذشتن از تمام ثروت و موقعیت اجتماعی در راه دین، از او اسطورهای بیبدیل ساخت.
مادری برای تمام نسلها
ارزش و جایگاه حضرت خدیجه (س) نزد پیامبر اعظم (ص) به قدری والاست که رسول خدا (ص) تا پایان عمر زمینیاش، یاد و خاطره آن بانوی فداکار را گرامی میداشت. عدم ازدواج پیامبر (ص) در دوران حیات خدیجه کبری (س)، گواهی روشن بر جاذبههای بینظیر معنوی و اخلاقی ایشان است. وقتی در سال دهم بعثت و پس از بیستوپنج سال مجاهدت، این بانوی بزرگ چشم از جهان فروبست، پیامبر (ص) آن سال را به حق «عامالحزن» یعنی سال اندوه نامیدند.
حضرت خدیجه (س) تنها همسری نمونه یا حامی رسالت در سختترین روزهای آغازین اسلام نبود؛ بلکه او در دامان پاک خویش،امالائمه حضرت فاطمه زهرا (س) را پرورش داد؛ بانویی که رهبری اسلام و بقای نسل پیامبر (ص) از وجود پربرکت او ادامه یافت. یادآوری این پیوند مبارک در دهم ربیعالاول، فرصتی است تا سبک زندگی، بصیرت، ایثار و شیوه محبتورزی این بانوی یگانه را مشعل راه خود قرار دهیم تا در پرتو آن، کانون خانوادهها به آرامش و معنویت گره بخورد.
نظر شما